اتاق بازرگانی ایران، جدیدترین گزارش شامخ (شاخص مدیران خرید) را منتشر کرده که بر اساس آن هر چند میزان انتظار برای رونق کاهش یافته، اما همچنان اقتصاد ایران بر مدار رونق حرکت میکند.
شاخص مدیران خرید (تعدیل فصلی نشده) در خردادماه برای کل اقتصاد ایران ۵۳.۲۸ محاسبه شده که نسبت به اردیبهشتماه ۴.۰۲ واحد کاهش نشان میدهد. در این ماه، دو مؤلفه مهم شامخ یعنی میزان سفارشات جدید مشتریان و موجودی مواد اولیه و لوازم خریداری شده کمتر از ۵۰ واحد ثبت شده و همین مسئله ترمز رشد شامخ را کشیده است.
بررسی اظهارات فعالان اقتصادی و نقطه نظرات آنها در مورد مشکلات بنگاهها در خردادماه حاکی از این است که در ماه گذشته، مشکل تأمین ارز برای واردات مواد اولیه، عدم تعادل در بازار ارز و نوسانات شدید قیمتی، مشکل تأمین نقدینگی، قطعی برق و گاز، توقف عرضه مواد اولیه از سوی پتروشیمیها برای قیمتگذاری جدید و هزینههای ناشی از اعمال سیستم مالیاتی نامناسب، ازجمله مسائل تهدیدکننده تولید و استمرار فعالیت بنگاههای اقتصادی بوده است.
شاخص مدیران خرید (تعدیل فصلی نشده) برای کل اقتصاد ایران در خردادماه عدد ۵۳.۲۸ محاسبه شده است که نسبت به ماه گذشته (۵۷.۳۰) کاهش داشته است. شاخص کل، کندترین رشد در ۴ ماهه اخیر (به غیراز فروردینماه) را نشان میدهد. در خردادماه بسیاری از شرکتها شرایط را مانند ماه قبل ارزیابی کردهاند و به عقیده فعالان اقتصادی نوسانات بالای نرخ ارز، تقاضا را کاهش داده است. در این ماه بهغیراز میزان سفارشات جدید مشتریان و موجودی مواد اولیه یا لوازم خریداریشده سایر مؤلفههای اصلی بالای ۵۰ بودهاند.
شاخص میزان فعالیتهای کسبوکار در خردادماه (۵۷.۲۶) نسبت به ماه گذشته (۶۰.۹۶) با کاهش روبرو بوده و طی ۴ ماه اخیر از اسفندماه (بهغیراز فروردین) کمترین مقدار خود را ثبت کرده است.
شاخص میزان سفارشات جدید مشتریان در خرداد (۴۹.۹۶) نسبت به ماه گذشته (۵۷.۱۵) کاهش داشته و طی ۴ ماه اخیر از اسفندماه ۱۴۰۱ (بهغیراز فروردین) کمترین مقدار خود را ثبت کرده است. رکود و تضعیف تقاضا ناشی از کاهش قدرت خرید و کمبود نقدینگی مشتریان و نابسامانی پیوسته نرخ ارز طی ماههای اخیر است.
شاخص موجودی مواد اولیه و یا لوازم خریداری شده (۴۶.۵۶) که در اردیبهشتماه (۵۸.۰۸) بهبود یافته بود، مجدداً کاهش یافته و کمترین مقدار ۴ ماهه اخیر از اسفندماه ۱۴۰۱ (بهغیراز فروردین) را ثبت کرده است. شرکتها، همچنان به دلیل نوسانات شدید قیمتی، بالا بودن قیمتها و مشکل عدم تخصیص و دسترسی به ارز که طی ماههای اخیر با آن روبرو بودهاند، در تأمین مواد اولیه و لوازم موردنیاز خود با مشکل روبرو هستند.
شاخص قیمت خرید مواد اولیه یا لوازم خریداری شده (۷۳.۲۲) در مقایسه با تورم چندین ماهه اخیر، افزایش ملایمتری داشته و به کندترین میزان ۸ ماهه از آبان ماه ۱۴۰۱ رسیده است، هر چند به عقیده فعالان اقتصادی این کندی در افزایش قیمتها به دلیل کاهش نرخ ارزی بوده که در خردادماه وجود داشته است. بر همین اساس و با توجه به رکود در تقاضا، تورم قیمت فروش هم کند شده و تولیدکنندگان کمترین نرخ افزایش را در سری ۷ ماهه از آذرماه به ثبت رساندند. اگر چه به علت افزایش قیمت هزینههای نهادهها و دستمزدها، هزینه تولید با افزایش زیادی همراه بوده است و قیمتهای فروش همچنان بایستی به شدت افزایشی باشد، اما به عقیده فعالان اقتصادی به دلیل کاهش تقاضا و رکود در سمت تقاضا ناچارند، محصولات را در قیمتهای پایینتر عرضه کنند.
شاخص میزان فروش کالاها و خدمات که در اردیبهشتماه (۶۴.۰۹) با ازسرگیری فعالیتها و سفارشات، نسبت به ماه گذشته بهبود یافته بود، در خردادماه (۵۰.۶۵) مجدداً کاهش یافت و تقریباً در محدوده خنثی ۵۰ قرار گرفت و طی ۵ ماه اخیر (بهغیراز فروردینماه) یکی از کمترین مقادیر خود را ثبت کرده است.
شاخص انتظارات در ارتباط با میزان فعالیت اقتصادی در ماه آینده (۶۰.۱۷) اگرچه همچنان مثبت است، اما در مقایسه با روند سه ماه اخیر شدت انتظارات مثبت اندکی ضعیفتر است و بسیاری از شرکتها نگرانی خود را در مورد رکود تقاضا و شرایط قیمتی بازار ابراز کردهاند.