بازگشت غیرعادی اسیده و شیره معده به داخل مری و آزرده شدن مری در اثر تماس با این عوامل، بیماری رفلاکس معده به مری یا اصطلاحا رفلاکس گفته میشود.
به طور کلی بازگشت غیرعادی اسیده و شیره معده به داخل مری و آزرده شدن مری در اثر تماس با این عوامل، بیماری رفلاکس معده به مری یا اصطلاحا رفلاکس گفته می شود.
در ادامه همه مسائل مربوط به اسید معده و روش های درمان آن را خواهیم گفت.
رفلاکس گوارشی(GERD)
GERD زمانی اتفاق میافتد که اسید هیدروکلریک (HCl) یا اسید معده به سمت مری بر میگردد و باعث سوزش و ناراحتی میشود؛ بنابراین آنتی اسیدها برای کاهش اسید معده و تسکین سوزش بکار میروند. به طور کلی رفلاکس به دلایل زیر به وجود می آید:
برای فعال کردن آنزیمهایی که پروتئین را تجزیه میکنند به اندازه کافی به HCl نیاز دارید. مقدار نامناسب اسید معده به این معنی است که آنزیمها همیشه نمیتوانند فعال باشند، برای مثال اگر برای شام سینه مرغ خوردید، به اندازه کافی تجزیه نمیشود.
در صورتی که وعده ی غذایی هضم نشده در معده باشد اسید بیشتری تولید میشود. این اسید میتواند رفلاکس را به مریتان بازگرداند. کل چرخه شروع می شود، زیرا عملاً از ابتدا HCl بسیار کمی دارید.
دلایل اسیدی شدن معده
سریع خوردن غذا مصرف خوراکیهای اسیدی مانند شکلات، شکر، غذاهای فرآوری شده
استرس حساسیت به مرکبات، گوجه فرنگی و دیگر غذاهای اسیدی طبیعی
خوردن در حال حرکت (راه رفتن، دویدن، رانندگی) تولید کم اسید معده
به اندازه کافی نجویدن غذاهای چرب و فست فود
مصرف پروتئین یا چربی در یک زمان غذاهایی که نسبت به آنها حساسیت دارید
نوشیدن نوشابه همراه غذا عدم تحمل غذا
خوردن مقدار زیاد محصولات حیوانی ترکیب نامناسب غذایی
عوارض اسید معده
ازوفاژیت یا التهاب مری
تنگی مری
تغییرات دائمی در پوشش مری
سرطان مری
آسم، سرفه مزمن یا سایر مشکلات تنفسی
فرسایش مینای دندان، بیماری لثه یا سایر مشکلات دندانی
علائم و تشخیص اسید معده
1- نظارت بر pH مری و امپدانس: این مقدار میزان اسید در مری را در حالتهای مختلف بدن مانند زمان خوردن یا خواب اندازهگیری میکند.
2- آندوسکوپ گوارشی بالا : (GI)در این روش لولهای که به آن دوربین متصل است؛ برای بازرسی مری مورد استفاده قرار میگیرد. همزمان میتواند یک نمونه کوچک از بافت نیز بگیرد.
3- مانومتر مری: این روش اندازهگیری انقباضات ماهیچهای در مری را در طی بلع انجام میدهد. مانومتر میتواند قدرت اسفنکتر (عضلات مری) را اندازهگیری کند.
4- اشعه ماوراء بنفش: تصویربرداری از مری، معده و دوازدهه
روش های درمان اسید معده
بیشتر بخوانید:میکروب معده و راههای درمان
روش اول: دارو درمانی
مهمترین داروهایی که به این منظور به کار میروند داروی امپرازول و هم خانوادههایش نظیر پانتوپرازول، رابیپرازول و لانسوپرازول هستند.
مهارکنندههای پمپ پروتون یکی از گزینههای اصلی درمان دارویی برای افراد مبتلا به رفلاکس معده هستند. آنها مقدار اسید تولید شده توسط معده را کاهش میدهند.
مسدودکنندههای H 2 برای کمک به کاهش تولید اسید است.
آنتیاسیدها از طریق مواد شیمیایی قلیایی با اسید معده مقابله میکنند. اسهال و یبوست میتواند از عوارض جانبی مصرف آنها باشد.
اریترومایسین یک نوع آنتیبیوتیک است که به خالی کردن معده کمک میکند.
روش دوم: جراحی
1- عمل جراحی Fundoplication یا تازنی بالای معده.
یک عمل جراحی برای بیماران مبتلا به ریفلاکس معده می باشد.اگر بیماران مبتلا به رفلاکس معده به درمان دارویی و تغذیه ای پاسخ ندهند، پزشک با در نظر گرفتن شرایط بیمار، این عمل جراحی را به او پیشنهاد می دهد.در این عمل جراحی، قسمت بالایی معده که فوندوس نامیده می شود، به دور پایین مری پیچیده شده و دوخته می شود، طوری که بخش پایینی مری از طریق یک تونل کوچک به معده متصل می شود.همچنین در طی این عمل جراحی، عملکرد بسته ماندن دریچه بین مری و معده تقویت می شود تا مانع از برگشت اسید معده به مری شود.
2- در روش Stretta با استفاده از آندوسکوپ جراحی انجام میشود.
معمولاً به صورت سرپایی انجام میشود. اندوسکوپ یک لوله نازک و انعطاف پذیر است که میتواند داخل مری شما وارد شود. الکترودهای انتهای لوله بافت مری شما را گرم میکند و برشهای ریزی در آن ایجاد میکند. برشها روی بافت مری اسکار تشکیل میدهند. این کار اعصابی را که به اسید رفلاکس پاسخ میدهند مسدود میکند. بافت اسکاری که تشکیل میشود نیز به تقویت عضلات اطراف کمک میکند.
3- در جراحی لینکس از دستگاه مخصوصی به نام لینکس استفاده میشود.
این دستگاه دارای حلقهای از دانههای کوچک تیتانیوم مغناطیسی است. هنگامی که در اطراف LES پیچیده میشود، لینکس اسفنکتر را تقویت میکند. از آنجا که مهرهها دارای خاصیت مغناطیسی میشوند، به هم وصل میشوند تا دهانه بین معده و مری بسته شود ولی غذا هنوز هم میتواند مانند حالت عادی عبور کند.
طب ایرانی با تجویز داروها و دمنوش های گیاهی به درمان فوری برای رفع و کاهش اسید معده اقدام کرده است.
برای رفلاکس اسید از چای گیاهی بدون کافئین استفاده کنید، اما از دمنوش نعناع پرهیز کنید. نعناع برای بسیاری باعث رفلاکس اسید می شود.
بابونه، شیرین بیان، نارون و گل ختمی ممکن است داروهای گیاهی بهتری برای تسکین علائم رفلاکس باشند.
شیرین بیان به افزایش پوشش مخاطی پوشش مری کمک می کند که به کاهش اثرات اسید معده کمک می کند.
1- مصرف دمنوش رازیانه
چای رازیانه بهدلیل داشتن فواید فراوان برای دستگاه گوارش، به سلامت و شادابی آن کمک میکند.
این چای بهخاطر روغنهای موجود در رازیانه برای کمک به سوءهاضمه و نفخ بسیار مفید است.
چای رازیانه از درمان های خانگی مفید برای کاهش اسید معده
2-جویدن زنجبیل تازه
جویدن یک برش از زنجبیل تازه از بهترین روش های کاهش اسید معده فوری است، مصرف یک قاشق آب زنجبیل 2 بار در روز نیز همین تأثیر را به دنبال دارد.
همچنین شما می توانید مقدار کمی عسل را به چای زنجبیل بدون کافئین اضافه کنید و بنوشید این کار به درمان رفلاکس معده کمک می کند
مصرف زنجبیل موجب بهبود گوارش و کاهش التهاب معده هم می شود.
3- مصرف شکر زرد
«شکر زرد بهدلیل داشتن منیزیم زیاد به تقویت روده کمک میکند.»
شکر زرد برای هضم غذا مفید است و موجب میشود که سیستم گوارشی طبیعت قلیاییتری پیدا کند، بنابراین اسید معده را کاهش میدهد.
پس از هر وعدهی غذایی مقداری شکر نیمهتصفیهشده مصرف کنید تا از فواید آن بهرهمند شوید.
از آنجا که شکر زرد به حفظ دمای طبیعی بدن نیز کمک میکند و موجب خنک شدن معده میشود،
متخصصان نوشیدن شربت شکر نیمهتصفیهشده (شکر زرد حل شده در آب یخ) را در تابستان توصیه میکنند.
مصرف شکر زرد برای کاهش اسید معده
4. آب نارگیل
آب نارگیل به تولید موکوس یا مخاط در معده نیز کمک میکند.
این مخاط از معده دربرابر اثرات مضر تولید بیشازحد اسید محافظت میکند.
از آنجا که آب نارگیل سرشار از فیبر است، در گوارش غذا مؤثر است و از اسیدی شدن مجدد معده جلوگیری میکند.
آب نارگیل از نوشیدنی های مفید برای کاهش اسید معده
مصرف کدام مواد باعث تشدید اسید معده می شود؟
1-شکلات ها
2-نوشیدنی های الکلی.
3-مصرف مایعات در پایان شب.
4-نوشیدنی های کافئین دار مانند قهوه.
5-آب میوه های ترش و آب مرکبات اگر در مصرف آن زیاده روی شود.
روش استفاده از گیاهان دارویی
اگر از ریشه استفاده می کنید، 10 تا 20 دقیقه دم کنید. برای بهترین نتیجه، دو تا چهار فنجان در روز بنوشید.
توجه داشته باشید که برخی از گیاهان می توانند با داروهای تجویزی خاصی تداخل داشته باشند،
بنابراین قبل از امتحان یک داروی گیاهی با پزشک خود مشورت کنید. در این میان نوشیدن آب سالم بیش از همه چیز به شما کمک خواهد کرد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر اسید معده منجر به استفراغ زیاد می شود.
اگر معده خونریزی کند.
اگر تغییر صدا بیش از یک هفته طول بکشد.
اگر همراه با خلط خون خارج شود.
اگر لاغری مفرط و غیر طبیعی رخ دهد.
منابع: طب بوعلی، پذیرش 24،oxabshop، برنا
توصیه پزشک متخصص طب سنتی برای کاهش اسید معده