آفریقا سابقه تجارت چند صد ساله با ایران دارد، اما با وجود تمام ظرفیتهای مناسبش سالها مورد بیتوجهی قرار میگرفت.
جاشوا گاتیمو آگوتا، سفیر کنیا در ایران، گفت: برای ارتقاع روابط تجاری دولت ما با تسهیل ورود ایرانیان برای اخذ ویزا اقدامات خود را آغاز کرد و امروز حتی بدون مراجعه حضوری میتوانید ویزای ورود به کنیا را دریافت کنید. ما ۴ دستور کار اصلی در روابط تجاری کشورمان با ایران داریم اولین مورد آن آزاد شدن سرمایه گذاری برای تولید در کنیا است تا از این طریق به بازارهای اطراف ما دسترسی پیدا کنید؛ همچنین با توجه به روند ایجاد مسکن ارزان در کنیا فرصت مناسبی برای فعالیت شرکتهای سازنده ایرانی فراهم شده است.
سفیر کنیا در ایران ادامه داد: حوزه سوم تامین امنیت غذایی و تمرکز بر حوزه کشاورزی است؛ با توجه به تمرکز ایران بر کشت فراسرزمینی ما از انجام چنین فعالیتهایی استقبال خواهیم کرد. آخرین دستورکار هم ایجاد خدمات سلامت برای جامعه کنیا است؛ در این زمینه برتری ایران کاملا مشهود است و متاسفانه در کنیا چندان از این موضوع مطلع نیستند.
آفریقا یک شریک تجاری قدیمی برای ایران است. قارهای که 20 درصد از خشکیها و 14 درصد جمعیت جهان را در اختیار دارد و طبقه گفته حسین گیوزاد، رئیس شرق افریقای وزارت امور خارجه، صدها سال است که این ارتباط ادامه دارد. سرزمینی که هم میتواند خریدار محصولات و هم فروشنده مواد اولیه برای ایران باشد.
قنادزاده، سرپرست اداره آفریقای سازمان توسعه تجارت، در گفتوگو با خبرگزاری صدا و سیما گفت: از ۱۰ کشور با بیشترین صادرات به آفریقا، ۸ کشور بیشترین واردات را هم از آفریقا داشتند. این به معنای آن است که مواد اولیه مورد نیازشان را از آفریقا تامین کرده و کالای با ارزش افزوده بالاتر را به آنها صادر میکنند؛ این به معنای یک تجارت دو طرفه و متعادل است. از ۱.۲ میلیارد دلار صادرات کشور که به آن اشاره شد، تنها ۶۰ میلیون دلار مربوط به واردات بوده است و این به معنای وجود یک تجارت یک طرفه و ناپایدار است.
قنادزاده ادامه داد: آفریقا هر آنچه که یک کشور نیاز داشته باشد از جمله مواد معدنی، زمین کشاورزی، نفت، گاز و پتروشیمی را دارد. از نظر ذخایر معدنی استحصال نشده، آفریقا رتبه اول و از نظر حجم رتبه دوم را دارد؛ پس میتواند تامین کننده خوبی برای مواد اولیه صنعت ما باشد. با توجه به زمینهای مناسب و بارندگی کافی که آفریقا دارد میتواند گزینه خوبی برای کشت فراسرزمینی و تامین امنیت غذایی کشور باشد.
اما به دلایل مختلف بیش از ۳۰ سال است که از ما دور شده است. مهمترین دلیل از نظر مسئولان این حوزه شناخت ناکافی ما نسبت به بازارهای این کشور است. دلیل دوم هم میتوان به ضعف در حمل و نقل اشاره کرد.
قنادزاده گفت: مشکل حمل و نقل را به آفریقا داریم؛ زیر ساختهای تجاری ما با آفریقا تنها خط منظم کشتیرانی به بندر مومباسا و دارالسلام در تانزانیا است. همچنین ۳ مرکز تجاری ما در این قاره فعالیت میکند. ما با کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران به دنیال ایجاد خطوط انتقال به شمال، غرب و جنوب آفریقا هم هستیم، اما پهلوگیری کشتیها نیاز به هماهنگی سیاسی دارد.
اما در چند سال اخیر این شریک کهنه دوباره مورد توجه گرفته و تسهیلگریهای انجلم شده از طرف ایران و کشورهای آفریقایی منجر به افزایش میزان صادرات به این کشورها شده است. به طوری که تجارت ما در سال ۹۹ حدود ۵۰۰ میلیون دلار بود، در سال ۱۴۰۰ بیش از ۱.۲ میلیارد دلار رسید و در چهار ماه نخست امسال به حدود ۵۰۰ میلیون دلار افزایش یافت، که خبر از رشد بیش از ۳۰ درصدی صادرات به این قاره می دهد.
اما آن طور که سفیر ایران در کنیا میگوید تجار آفریقایی هنوز تجارت سنتی را ترجیح میدهند. برمکی گفت: برای تجارت با آفریقا باید محصولات تان را مستقیم عرضه کنید و به همین دلیل نمایشگاه دائمی ایران را ایجاد کردیم. کنیاییها مانند بسیاری از ما باور دارند که باید محصول را به صورت فیزیکی ببینند. نمایشگاه دائمی محصولات ایرانی از طریق پلتفرم اینترنتی هم قابل مشاهده است. محصولاتی که هنوز به تولید انبوه نرسیده یا در تیراژ مناسب قرار نگرفته، نباید اشتباه بازاریابی شوند و باید اطلاعات دقیقی از تولید داشته باشیم. در کنیا بارش باران بسیار مناسب است و محیط مناسبی برای کشت فرا سرزمینی و تولید محصولاتی استرکه نیاز به آب دارد
علاوه بر روند رو به افزایش تجارت. آفریقا می تواند دروازه برای تولید و صادرات محصولات ایرانی به کشورهای جهان باشد، تا علاوه بر بازارهای خود آفریقا، از طریق کشورهای این قاره تولیدات کشورمان را به اروپا و آمریکا صادر کنیم.
حسین گیوزاد، رئیس شرق افریقای وزارت امور خارجه، گفت: بازار محصولات ایرانی در این منطقه بسیار رونق دارد اما کمتر شرکتهای ما به آن توجه میکنند. بعد از کشورهای همسایه بهترین کشورها برای صادرات خدمات فنی و مهندسی شرق افریقا است. تولید در این شرکتها مزیت صادراتی هم دارد و میتواند از آنجا به کشورهای اروپایی و امریکایی با تعرفه پایین صادر شود. شرق افریقا از نظر منابع بسیار غنی است.