فولاد و مشتقات آن امروزه به عنوان مواد اولیه بسیاری از محصولات شناخته می شود که اگر در تهیه و تامین آن برای واحدهای پایین دستی خللی وارد شود به نوعی تهدیدکننده رونق تولید و اشتغال کشور است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، اگرچه از 24 میلیون تن تولید فولاد تنها 13 تا 14 میلیون تن به مصرف داخلی می رسد و بقیه مازاد تولید محسوب می شود اما این روزها این محصول با مشکلاتی در عرضه و قیمت تمام شده مواجه است.
امیرحسین کاوه، دبیر سندیکای لوله و پروفیل کشور در این باره می گوید: افزایش تقاضا و کمبود تولید نداشتیم فقط فولادسازان بزرگ از آنجا که می خواهند سودهای سرشار کسب کنند به امید سودهای نجومی بیشتر، عرضه را کم کردند.
فولادسازان با رد ادعای کمبود عرضه، غیر واقعی بودن قیمت ها در بورس و صدور بخشنامه های مختلف را عاملی بر اختلال در روند عرضه می دانند. اما به هر حال قیمتها افزایش داشته است.
حمیدرضا طاهری زاده، نایب رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد معتقد است: افزایش قیمت ناشی از کاهش عرضه نیست بلکه متاثر از قیمت ارز و صف کشیدن برای خرید است ضمن اینکه به دلیل غیر واقعی بودن قیمت های عرضه و تقاضا در بورس، عرضه فولاد با تاخیر و بلاتکلیفی در بورس همراه شد.
این در حالی است که به گفته کارشناسان، طولانی شدن روند عرضه فولاد خود یکی دیگر از عوامل افزایش قیمت این محصول به حساب می آید، نکته ای که نایب رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد با تاکید بر آن می افزاید: بعضی وقت ها که منتظر دستورالعمل های وزارت صنعت می ماندیم بورس از ما پذیرش نداشت که موجب می شد وقفه ای در عرضه صورت گیرد یعنی زمانی که بسته های تصمیم گیری جدید وزارت صنعت به بورس و فولادسازان ابلاغ می شود چند روزی زمان می برد تا قوانین جدید اجرا شود و شرکت ها خود را برای عرضه در بورس با قوانین جدید آماده کنند بالطبع فولاد هم متاثر از این قضیه بوده است.
دستورالعمل های پی در پی وزارت صنعت، معدن و تجارت در آخرین مورد علاوه بر اینکه قیمت پایه را همچنان بر مبنای ارز دولتی 4200 تومان محاسبه کرده، سقف رقابت قیمتی فولاد در بورس را نیز تا 10 درصد محدود کرده است.یعنی برای اینکه عرضه فولاد رقابتی شود قیمت آن می تواند تا 10 درصد بالاتر از 4200 تومان می تواند افزایش یابد.
علی پناهی، معاون عملیات و نظارت بورس کالا می گوید: محدود کردن پایه قیمت فولاد به ارز 4 هزار و 200 تومانی به این مفهوم است که قیمت پایه ای که در بورس کالا تایید می شود متفاوت از بازار است در نتیجه گپ میان عرضه و تقاضا ایجاد می شود و تقاضای کاذب به وجود می آید زیرا هر کس با این قمیت به فولاد دسترسی پیدا کند می تواند با قیمت بالاتر خارج از بورس بفروشد.
حمیدرضا طاهری زاده، نایب رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد نیز دلیل پیگیری انجمن در برداشتن سقف رقابتی از روی فولاد در بورس را افزایش عرضه و نزولی شدن قیمت فولاد می داند.
آنچه اهمیت دارد تنظیم بازار در زمان های مختلف است. وزارت صنعت هم متولی تولید و هم متولی عرضه فولاد است. به گفته کارشناسان بخشنامه های متعدد، زمینه را برای سوء استفاده دلالان و سفته بازان فراهم می کند. نظارت؛ اصلی جدانشدنی از بازار است.
همایون دارابی، کارشناس بورس در این باره می گوید: خیلی و قت ها کسانی که آمدند در بازار بورس خرید کردند در عمل تولید کننده واقعی نبودند به طور نمونه حدود 570 هزار تن ورق به خریداران داده شده اما آماری که از تولید پروفیل وجود دارد اصلا به این میزان نیست، یا آمار فروش میلگرد با میزان ساخت و ساز تطبیق ندارد. ضمن اینکه بسیاری از تولیدکنندگان ما بنیه قوی ندارند و عموما سهمیه خود را می خرند و می فروشند به همین علت دلالانی وجود دارند که می خواهند از این حاشیه قیمت فاصله 50 درصدی استفاده کنند.
به هرحال وقتی تولید بر مصرف فزونی دارد بازار نباید با نوسان و دغدغه تامین کالا مواجه باشد اینجا حلقه مفقوده، تدبیر مناسب و نظارت جدی است.
ایران تا 5 سال گذشته وارد کننده فولاد بود اما حالا بخشی از تولید صادر می شود. برای بخشی که به داخل عرضه میشود باید برنامه ریزی کرد تا صنایع وابسته به فولاد به دلیل افزایش غیر موجه قیمتها که در نتیجه عدم عرضه ایجاد می شود با مشکل مواجه نشوند.
گزارش: غلامرضا بهرامی