تاکید بر آمادگی عربستان برای حمله زمینی به سوریه یک نمایش تبلیغاتی است که بیشتر در چارچوب مشکلات داخلی و خارجی ریاض قابل بررسی است.
رزمایش نظامی عربستان نگاهها و توجهها را به خود جلب کرده است. این رزمایش که از آن با عنوان «رعد شمال» یاد میشود از دیروز (27 بهمن) در پایگاه نظامی خالد در استان حفر الباطن در شمال شرق عربستان - نزدیک مرز عراق و کویت- آغار شده است.
پاکستان و 20 کشور دیگر با حدود 250 هزار نیروی نظامی در این رزمایش به رهبری عربستان شرکت دارند که برجستهترین آنها امارات، مصر، اردن، سودان و یمن هستند. محافل رسانهای و نظامی سعودی سعی میکنند این رزمایش را، با توجه به ادوات نظامی و تعداد کشورهای شرکتکننده در آن، رزمایشی بزرگ محسوب کنند به طوری که دولت سعودی، رزمایش مزبور را "مهمترین و بزرگترین مانور نظامی در خاورمیانه" خوانده است.
اگرچه بر اساس گزارشهای منتشره، این رزمایش در چارچوب طرحهای آموزشی و تمرین کردن برای حمله به سوریه برگزار شده اما این سؤال همچنان به قوت خود باقی است که هدف غایی و پشت پردهی برگزاری این رزمایش بزرگ که گفته میشود 18 روز به طول خواهد انجامید، چیست؟
در این جهت، تحلیلگران رسانهای و ناظران سیاسی وابسته به آل سعود، هدف از این مانور نظامی را تلاش عربستان برای کسب آمادگی به منظور حمله زمینی به سوریه از سمت اردن و ترجیحاً از حاشیه مرزی عراق میدانند، در این باره خبرگزاری فرانسه از استقرار هواپیماهای جنگنده در پایگاه اینجرلیک ترکیه ( جنوب ) در روزهای آینده خبر داده و به نقل از "عصمت ییلماز" وزیر دفاع ترکیه تایید کرده که چهار فروند هواپیمای جنگنده اف -16 عربستان قرار است وارد "اینجرلیک" شوند.
در این خصوص گفته میشود که سعودیها با برگزاری رزمایش «رعد شمال» میخواهند عزم و توان خود را برای حمله نظامی علیه سوریه به نمایش گذارند.مسئلهای که بهعنوان یکی از اهداف این رزمایش در چارچوب ،"آماده کردن نیروها برای اجرای ماموریتهای نظامی مشترک در پی اعلام تمایل عربستان برای اعزام هزاران نیرو به سوریه" عنوان شده است.
به علاوه اینکه حکام ریاص با برگزاری رزمایشی با این وسعت بهدنبال آن هستند خود را به عنوان "پیشگام مبارزه با تروریسم در منطقه" معرفی نمایند. بر این اساس، یکی از اهداف این رزمایش "حفظ امنیت و ثبات منطقه و برخورد با هرگونه تهدید تروریستی" اعلام شده است.
اما برخلاف این فضاسازیها و شانتاژهای تبلیغی به نظر میآید تاکید محافل بیگانه بر آمادگی عربستان برای حمله زمینی به سوریه بیشتر یک بلوف سیاسی و نمایش تبلیغاتی باشد. اما اینجا شاید این پرسش مطرح شود که چرا ریاض اینقدر در قبال این رزمایش ، مانور میدهد؟ و آنرا بزرگترین رزمایش خاورمیانه مینامد؟ پاسخ به این پرسش را شاید بتوان در حوزه تحولات داخلی و خارجی سعودیها جستوجو کرد:
در حوزه داخلی به نظر میرسد برگزاری این رزمایش در چارچوب جنگ قدرت در خاندان آل سعود قابل ارزیابی و ردیابی باشد. جنگی که یک سوی آن سلمان پادشاه و فرزندش جانشین ولیعهد است و طرف دیگر آن را نایف ولیعهد و برخی هوادارانش تشکیل میدهند.
در عرصه خارجی هم شاید بتوان برگزاری رزمایشی با چنین وسعتی را در تقلای سعودیها برای لاپوشانی و پنهانسازی شکستها و ناکامیهایشان در منطقه به ویژه یمن بررسی و تحلیل کرد. چراکه آل سعود در یمن از یکسو متحمل شکستهای سنگین شده و از سوی دیگر هم تاب و توان مقابله با مقاومت یمنیها را از دست داده است. از اینرو رژیم سعودی با برگزاری چنین رزمایشهایی سعی دارد نگاهها را از ضعف و ناتوانی خود در یمن و همچنین جنایات ضد بشری در این کشور منحرف نماید.
جدای از این مسایل، در خصوص غیرمحتمل بودن حمله نظامی عربستان به سوریه، مخالفت بغداد با هرگونه ورود جنگندههای سعودی به حریم هوایی عراق را هم باید مد نظر قرار داد که مانعی جدی بر سر راه حمله نظامی عربستان به سوریه به شمار میرود. در این باره "عدنان الاسدی" عضو کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان عراق از اعزام گسترده نیرو به مرزهای این کشور با عربستان برای نظارت بر تحرکات سعودیها در مناطق مرزی همزمان با برگزاری رزمایش رعد شمال خبر داده است.
همچنین از هشدارهای نظامی ایران به عربستان هم نمیتوان بیتفاوت گذشت. در این باره از جمله سردار مسعود جزایری معاون رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در برنامه "من طهران" شبکه خبری العالم در واکنش به اظهارات مقامات ریاض و آنکارا در خصوص لشکرکشی به سوریه تاکید کرده: "قطعاً اجازه نخواهیم داد وضعیت سوریه مطابق خواسته کشورهای شرور پیش برود و در وقت لازم تصمیمات مقتضی را خواهیم گرفت".
"دیمیتری مدودیف" نخست وزیر روسیه هم نسبت به عواقب اینگونه عملیات خارجی و تهاجم نظامی به سوریه هشدار داده و از آن به عنوان زمینه بروز جنگ جهانی سوم یاد کره است.
............................................................................
بررسی و تحلیل / مصطفی عبدلی